Εξομολόγηση ενός εκπαιδευτικού...

Το καλοκαίρι είναι πάντοτε για μας ο χρόνος του απολογισμού και τώρα που έρχεται, κοιτάω λιγάκι πίσω και πότε αναπολώ τις στιγμές με τα παιδιά μου που φοβάμαι μην τα ξεχάσω και με ξεχάσουν, πότε αξιολογώ καταστάσεις που δεν κατάφερα να αξιολογήσω λόγω πίεσης στην ώρα τους, πότε απλά ανυπομονώ για το καλοκαίρι που θα μου δώσει λίγες στιγμές παραπάνω κοντά στην οικογένειά μου. "Έχουμε το πιο ευλογημένο επάγγελμα", λέω στους συναδέλφους, όταν τους παίρνει από κάτω και γκρινιάζουν, και το πιστεύω. Το λέω και στους άλλους, σε όλους τους ταλαιπωρημένους του ιδιωτικού τομέα, όταν μου θυμίζουν το πόσο τυχερή είμαι και γνέφω καταφατικά. Κάποτε ντρεπόμουν που είχα ένα τέτοιο επάγγελμα, που ήμουν προνομιούχα ενώ άλλοι παιδεύονταν μια ζωή χωρίς τις δικές μου ευκολίες. Τώρα δεν ντρέπομαι πια γιατί κατάλαβα οτι δεν είναι όλα θέμα ανταγωνισμού. Και αλήθεια δεν καταλαβαίνω την χαρά του να χάνει ο διπλανός σου αυτό που έχασες κι εσύ η τον θυμό του να έχει ακόμα κάτι που εσύ δεν έχεις. Δεν προσπαθούμε άραγε για το καλύτερο όλων; Δεν είναι ο προσανατολισμός μας πια να είμαστε όλοι ευτυχείς παρά να είμαστε όλοι ίδιοι ακόμα κι αν αυτό δεν συμφέρει κανέναν. Δεν διεκδικούμε για τον εαυτό μας αυτό που έχει κάποιος άλλος, αλλά νιώθουμε καλύτερα να μην το έχει κανένας μας. Έτσι μόνο εξηγείται η χαρά του πλήθους για τις απολύσεις των εκπαιδευτικών, για τις μειώσεις των μισθών και όλα τα άλλα. Καμαρώνω για το επάγγελμά μου και συνεχίζω να με θεωρώ τυχερή, όμως η μεγαλύτερη τύχη ήταν που κάνω στη ζωή μου αυτό που διάλεξα και αγαπώ και είμαι το ίδιο τυχερή με οποιονδήποτε άνθρωπο που μέσα στην όποια δυσκολία καταφέρνει να αγαπά το επάγγελμά του, όπως εγώ το δικό μου, και ας ζω στην ανασφάλεια όπως όλοι, και ας μη γνωρίζω ακόμη αν από Σεπτέμβρη θα χρειαστεί να χωρίσω την δύο ετών κόρη μου από τον πατέρα της, όπως φέτος, ζώντας κάπου αλλού μαζί της. 
Δεν συμφωνώ με την γκρίνια κανενός, αφού η γκρίνια δεν παράγει τίποτα παρά μιζέρια και καταθλιπτικούς ανθρώπους. Ωστόσο θέλω να μεταφέρω μια πραγματικότητα, την δική μου πραγματικότητα και πολλών ακόμα, διότι ομολογώ πως νιώθω την αδικία όταν αντιμετωπίζομαι συχνά από τους διπλανούς μου ως ο τζίτζικας τους γνωστού παραμυθιού του Αισώπου, επειδή και μόνο είμαι δημόσιος υπάλληλος. Και δεν με πληγώνει τόσο η άποψη του διπλανού μου, που στο κάτω κάτω δεν έχει ιδέα τι προσφέρω και τι όχι, αλλά αυτή η διάθεση που κυκλοφορεί ανάμεσά μας να φάμε ο ένας τη  σάρκα του άλλου, να μη μας νοιάζει να ακούσουμε παρά μόνο να πούμε τα δικά μας. 
Δεν την περνάω όμως ζωή και κότα και δεν παράγω λιγότερο από τον καθένα. Αυτό είναι μια πληροφορία που οφείλω να παρέχω στο διπλανό μου. Ένα παιδί που ήρθε χωρίς να μιλάει καθόλου και τώρα αρθρώνει προτάσεις, ένα παιδί που δεν μπορούσε να κρατήσει μαρκαδόρο και να κάνει ένα κουλουράκι και τώρα έχει αναπτύξει τη λεπτή του κινητικότητα, την αντίληψή του και σχεδιάζει παραστάσεις, μια μαμά που ήρθε σε απελπισία επειδή το παιδί της έβρεχε το κρεβάτι του τα βράδια και βοηθήθηκε να βοηθήσει το παιδί της να απαλλαγεί από μια συνήθεια που το ταλαιπωρούσε, ένα παιδί που δεν γνώριζε τα χρώματα και τώρα γνωρίζει τον Οδυσσέα Ελύτη, ένα παιδί που δεν ήξερε να μοιράζεται και έμαθε τη συνεργασία, παιδιά που δεν μπορούσαν να αποδεχθούν το διαφορετικό και λειτουργούσαν επιθετικά σε αλλοδαπά παιδιά και τώρα είναι φίλοι και τόσα άλλα δεν είναι αμελητέα παραγωγή έργου.
Και πράγματι δεν έχω την πίεση του αφεντικού πάνω απ το κεφάλι μου. Αυτό όμως δεν νιώθω οτι θα με έκανε καλύτερη. Από ένα μικρό πέρασμα σε ιδιωτικά σχολεία και από τις πολλές εμπειρίες φίλων δηλώνω κάθετα οτι η ελευθερία μου με κάνει καλύτερη δασκάλα. Στο να μην φοβάμαι να διεκδικήσω το καλύτερο για τα παιδιά μου, να μην ακολουθώ την γραμμή κανενός που δεν μου ταιριάζει, να μην χαϊδεύω τα αφτιά των γονέων για να τους πάρω λεφτά, να μην αφήνω παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες χωρίς βοήθεια για να μην στεναχωρείς τους γονείς και φύγουν να δώσουν αλλού τα λεφτά τους, να προσπαθώ για το καλύτερο όπως είναι και όχι όπως φαίνεται. Να είμαι αληθινή και δίκαιη απέναντι στα παιδιά και τους γονείς τους. Και πράγματι,  η "ελευθερία" δεν τους κάνει όλους καλύτερους. Γι αυτό και η αξιολόγηση επιβάλλεται να υπάρχει, με τέτοιο όμως τρόπο που θα λειτουργεί πραγματικά και όχι μόνο και μόνο ώστε να λυτρωθούν με ένα αίσθημα δικαιοσύνης όσοι άλλοι ταλαίπωροι έχασαν τη δουλειά τους.
   Η παραγωγή έργου δεν μετριέται μόνο με τις ώρες εργασίας, που είναι πολύ περισσότερες ούτως η άλλως από τις επίσημες. Υπάρχει και η συμπυκνωμένη εργασία, όταν κλείνοντας για παράδειγμα την χρονιά πέρα από την ευθύνη των παιδίων μου, είχα, το εκπαιδευτικό κομμάτι, κάθε δηλαδή δραστηριότητα με όλη της την προετοιμασία, την προετοιμασία για την γιορτή που αποτελεί μια ολόκληρη παράσταση στην οποία καλείσαι να είσαι σκηνοθέτης, σκηνογράφος, ενδυματολόγος, φροντιστής, να επιμελείς την μουσική και όλα τα άλλα πολύ ευχάριστα βεβαίως κομμάτια του επαγγέλματος, να ασχολείσαι με τα προβλήματα της καθημερινότητάς των παιδιών, να προσδίδεις σε όλο αυτό εκπαιδευτικό χαρακτήρα, να είσαι πάντα χαρούμενη και ήρεμη γιατί τα παιδιά δεν σου φταίνε αν αγχώθηκες, να κάνεις τις απαραίτητες αγορές για τις όποιες εργασίες, να επικοινωνείς με την διεύθυνση για άπειρες γραφειοκρατίες, να βάζεις υπογραφές και σφραγίδες, να κάνεις εγγραφές εν ώρα μαθήματος, να κλείσεις τα λογιστικά, να πας στην εφορία, στο ταχυδρομείο, στην τράπεζα, να επικοινωνείς με τον δήμο παρακαλώντας για αυτονόητα πράγματα, να φροντίζεις για τις ελλείψεις σε όλους τους τομείς, να συμπληρώνεις πίνακες, να έχεις στο νου σου την αλληλογραφία καθημερινά μέσω μέιλ, να πρωτοκολλείς, να κλείνεις βιβλία, και άπειρα άλλα που μπορεί τώρα να μου διαφεύγουν. Χωρίς καμία στήριξη, χωρίς συνάδελφο, με πολλά οργανωτικά προβλήματά που μας αφήνουν εκτεθειμένους, όταν για κάθε τι που καλείσαι να κάνεις υπάρχουν πέντε τουλάχιστον διαφορετικές απόψεις για το πως θα έπρεπε να γίνει, και καμία από αυτές επίσημη. Όταν κανείς δεν σε ενημερώνει για τίποτα γιατί κανείς δεν ξέρει και κάνεις γκάλοπ ανάμεσα από τους συναδέλφους για να βρεις την επικρατέστερη άποψη και να την ακολουθήσεις.
   Όχι δεν είμαι για λύπηση, νιώθω εξαιρετικά περήφανη που τα κατάφερα σε όλα αυτά αλλά ζητώ να αναγνωριστεί πως αυτό δεν είναι εύκολο. Και πως εάν σε κάτι απ όλα αυτά δεν υπήρξα τέλεια, είναι ανθρώπινο να μου συμβεί και δεν σημαίνει απαραίτητα αδιαφορία ή ανικανότητα. Πως δεν είμαι τεμπέλα επειδή μόνο και μόνο είμαι δημόσιος υπάλληλος, πως δεν είμαι παράσιτο καμίας κοινωνίας και πως η εργασία μου αξίζει κάποια αναγνώριση. Εκτός και εαν θεωρούμε τις ψυχές των παιδιών μας και την εκπαίδευση τους αμελητέα ποσότητα μπροστά στα προσωπικά μας προβλήματα που με τόσο εγωισμό ανταγωνιζόμαστε ποιος έχει τα περισσότερα ή τα μεγαλύτερα.
Αυτό είναι καινούριο φαινόμενο της σημερινής κοινωνίας, είναι ο ανταγωνισμός του ποιος τελικά είναι στην χειρότερη θέση, διεκδικούμε το τρόπαιο της κακομοιριάς, να μας αναγνωριστεί μια πρωτιά, οποιαδήποτε! Και αφού νιώθουμε οτι δεν μπορούμε να την κατακτήσουμε αλλού την αναζητούμε μέσα στη μιζέρια μας. Όπως όταν σου λέει κάποιος οτι τον απολύσανε απ τη δουλειά και εσύ απαντάς: "Και τι να πω εγώ που είμαι ένα χρόνο άνεργος και έχω και παιδί και και....." Προφανώς για τον καθένα το να εργάζεται είναι σημαντικό, ας μην κάνουμε διαγωνισμό ποιος είναι περισσότερο για λύπηση! Ας δούμε οτι είμαστε στην ίδια θέση, ας γίνουμε σύμμαχοι και όχι αντίπαλοι και ας βρούμε έναν τρόπο να το αντιμετωπίσουμε τέλος πάντων! Δεν θα ήταν κακό επίσης να σκεφτούμε πως να γίνουμε καλύτεροι ωστε να μειώσουμε τις πιθανότητες να απολυθούμε την επόμενη φορά.
   Ίσως να θυμώνω και λίγο, ίσως αυτή μου η ανάγκη να με υπερασπιστώ να πηγάζει από εκεί. Ίσως από την απογοήτευση που έζησα φέτος, όταν με τόση όρεξη και ενθουσιασμό ξεκίνησα να πάω στο σχολείο που με όρισαν να διαχειρίζομαι, με τόσες ιδέες, τόσα σχέδια και αντιμετώπισα τόσες δυσκολίες στην πραγμάτωσή τους, με τόση μα τόση τελικά προσπάθεια, που δεν δέχομαι να αμφισβητεί κανείς. Και επειδή πολύ ρομαντικά πίστευα ακόμα στην καλοσύνη των ανθρώπων, στην ευγένεια της ψυχής, στην υπευθυνότητα και θεωρούσα μειοψηφία τους κακούς ανθρώπους (και αυτούς πάλι τους θεωρούσα ψυχικά άρρωστους και τους δικαιολογούσα). Φέτος προσγειώθηκα! Μετά μανίας αναζητούσα μία όμορη ψυχή, κάποιον που να αναζητά το κοινό καλό που λέμε. Μα δεν υπάρχει κανείς να νοιάζεται για τα παιδιά μας!! Τα παιδιά τα δικά μου, τα δικά σου, του γείτονα, του ξαδέρφου;;; Η μία απογοήτευση ερχόταν μετά την άλλη όταν απροκάλυπτα άνθρωποι γύρω μου σε θέσεις εξουσίας μικρές ή μεγάλες μου γυρνούσαν την πλάτη με αδιαφορία, με εμπαιγμό που προσπαθώ τόσο πολύ και χαλάω την πιάτσα, με ειρωνεία και με τεράστια ψυχραιμία στην ανευθυνότητά τους. Και κατάφερα αρκετά με επιμονή, με το να γίνω ενοχλητική, να χάσω τον ύπνο μου, να μαλώσω με πολλούς ανθρώπους. Κατάφερα αρκετά αλλά παρά την τόση προσπάθεια, όχι όλα. Και δεν αδικώ κάποιον συνάδελφο να μην έχει τα ίδια αποθέματα δύναμης μέσα του να αντιμετωπίσει όλο αυτό. Γιατί είναι ανθρώπινο να θες κάποτε να προστατεύσεις τον εαυτό σου. Αυτός είναι και ο μεγάλος μου φόβος όσον αφορά την δουλειά μου, να μην ενσωματωθώ, να μην αρχίσω να με προστατεύω, με αποτέλεσμα να φθαρώ τόσο που να είμαι κι εγώ πια άχρηστη μέσα σ αυτό το σύστημα.
 Ωστόσο οφείλω να προσπαθώ ώστε να μη μου συμβεί αυτό. Και να θυμίζω στον εαυτό μου πως είμαι τυχερή όχι επειδή μπήκα στο δημόσιο, αλλά επειδή δεν υπάρχει πιο ωραίο πράγμα απ το να συναναστρέφεσαι με παιδιά, αφού τις ώρες που είσαι μαζί τους όλα αυτά σου φαίνονται ακαταλαβίστικα όπως ακριβώς και σε εκείνα. Οποιος έχει ποτέ του συναναστραφεί με παιδιά θα πρέπει να γνωρίζει πως είναι τόσο δύσκολο να είσαι εκπαιδευτικός όσο και καταπληκτικό. Και είμαι κάθετη, ακόμα και αν ο μισθός μου έπεφτε κι άλλο, ακόμα και αν χρειαζόταν να δουλεύω διπλάσιες ώρες, ακόμα και αν δούλευα με μεγαλύτερη πίεση και περισσότερες δυσκολίες, και πάλι το ίδιο θα διάλεγα να κάνω γιατί είναι αυτό που ξέρω να κάνω καλύτερα, είναι αυτό που δεν μπορώ να ζήσω με την απουσία του.
Θα συνεχίσω λοιπόν, να λέω στην κοινωνία με θάρρος πως σαν εμένα υπάρχουν κι άλλοι, και είναι πολλοί. Υπάρχουν άνθρωποι στο επάγγελμά μου που προσπαθούν πραγματικά μέσα σε πολύ δύσκολες συνθήκες για το καλύτερο, για τα δικά σας παιδιά και τα δικά μου. Αλλά για να τους βρούμε πρέπει πρώτα να τους ακούσουμε.